Logo Radio Łódź

Białko - czym jest i gdzie się znajduje? Jak wybrać najlepsze białko? Źródła białka dla sportowców i rodzaje suplementów białkowych

Organizm potrzebuje protein - po które z białek sięgać i czy koncentrat białkowy jest niezbędny?

Artykuł partnera

(Fot. mat. prasowe)

Czym jest białko?

Białko to jeden z podstawowych składników odżywczych diety. Białka pełnią funkcję budulcowe, regulacyjne oraz energetyczne. W przeważającej większości zbudowane są z aminokwasów, stanowiących ich podstawowe jednostki. Prócz aminokwasów w białkach odnaleźć można reszty aminokwasowe oraz inne cząsteczki, jak m.in. cukry, czy jony metali - zależnie od funkcji jakie dane białko ma spełniać w ustroju.

Z praktycznego punktu widzenia białka są nam niezbędne dla zachowania zdrowia i życia - wchodzą w skład każdej komórki naszego ciała, umożliwiają także prawidłowy przebieg rozmaitych reakcji.

Jakie rodzaje białek znajdziemy w pożywieniu?

By móc wyjaśnić wartość poszczególnych rodzajów białek musimy najpierw zapoznać się z różnicami które je charakteryzują. Białko w diecie możemy podzielić na:

  • pełnowartościowe
  • niepełnowartościowe
  • niekompletne

Proteiny pełnowartościowe charakteryzuje występowanie w ich strukturze pełnego kompletu aminokwasów niezbędnych (egzogennych, EAA), a więc takich których organizm ludzki nie jest w stanie zsyntezować z żadnych innych substancji - ich dostarczenie wraz z pokarmem warunkuje przeżycie i sprawność. Mówiąc o zapotrzebowaniu na białko, myślimy głównie o dostarczeniu aminokwasów EAA. W białkach pełnowartościowych aminokwasy te występować muszą w odpowiednich ilościach oraz proporcjach, co umożliwia ich efektywne wykorzystanie na procesy fizjologiczne.

Proteiny niepełnowartościowe również zawierają w swojej strukturze wszystkie z aminokwasów niezbędnych, "obciążone" są jednak występowaniem tzw. aminokwasu ograniczającego. Aminokwas ograniczający to "cegiełka" (aminokwas), którego w strukturze białka jest istotnie mniej w porównaniu do białka wzorcowego (białko hipotetyczne, idealnie odwzorowujące potrzeby ludzkiego organizmu, zbieżne składowo z mięśniem ludzkim. Dawniej za białko wzorcowe uznawano białko całego jaja kurzego). W związku z jego występowaniem - białko to charakteryzuje nieco niższa wartość biologiczna.

Proteiny niekompletne to taki rodzaj białek w których jednego z aminokwasów nie ma w ogóle. Najpowszechniejszym przykładem są białka kolagenowe - ich wartość odżywcza jest bardzo niska, strawność również pozostawia nieco do życzenia, a niektórzy dietetycy w ogóle nie ujmują w całodziennym bilansie przyjmowanych protein kolagenu i żelatyny.

Czy białka niepełnowartościowe są gorsze - czyli nieco o białkach roślinnych

Często możemy spotkać się z takim stwierdzeniem, iż źródło białka roślinnego jest znacznie gorsze od białek zwierzęcych. Nie jest to do końca prawdą. Białka niepełnowartościowe są nieco gorszej jakości, jednak czynnikiem warunkującym jest tutaj niedostatek jednego z aminokwasów - stosując różne źródła białek roślinnych uzupełniamy brakującą pulę aminokwasową - warto mieszać rośliny!

Białka dostępne w suplementach diety dla sportowców i nie tylko

suplementach diety znajdziemy zarówno białka roślinne, jak i zwierzęce. 

Białka zwierzęce - hydrolizat, koncentrat, izolat białka serwatki (whey protein), kazeina, białka wołowe i drobiowe, albumina jaja to tylko niektóre przykłady. Wśród białek wegańskich znajdziemy pełnowartościowe białko sojowe, ale także niepełnowartościowe odżywki oparte o groch, konopię czy pszenicę.

Jaką odżywkę białkową wybrać?

Kieruj się prostą zasadą -> zawartość procentowa białka i jego źródło, dostępność wyników badań potwierdzających zgodność składu i bezpieczeństwo, cena, smak, konsystencja - algorytm zastosowany w tej kolejności musi działać.

Uwaga! Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu (przeglądarce internetowej) można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Zgadzam się z polityką Polityka plików cookies