Logo Radio Łódź

Jak osoby niepełnosprawne uczestniczą w różnych dziedzinach życia. Debata Radia Łódź

Niezależne życie i pełny udział we wszystkich jego sferach - to główne założenia przyjętej przez rząd strategii na lata 2021 - 2030 na rzecz osób z niepełnosprawnościami. A my rozmawialiśmy o tym, jak dziś osoby niepełnosprawne uczestniczą w różnych dziedzinach życia.

Jaki mają dostęp do edukacji, pracy zawodowej i gospodarki.

Nasi goście, to:

  • Adrian Furman - szef grupy AF,
  • Magdalena Majewska - dziennikarka TVP 3 Łódź,
  • Paweł Redzynia - ojciec niepełnosprawnego dziecka,
  • Adam Zawisny - specjalista ds. polityki społecznej.

Paweł Redzynia, ojciec niepełnosprawnego dziecka z Zespołem Downa, odnosząc się do zapowiadanej przez rząd strategii zwrócił uwagę na to, że państwo i regulacje to jedno, a ludzie, czyli osoby, które je wdrażają – drugie. - Tak się także będzie działo w przypadku tej strategii. Troszkę ją przejrzałem, tam są tylko hasła, ona jest szeroka i bogata, jest dużo życzeń. Czy to się uda wprowadzić? Chciałbym, żeby choć część z tych rzeczy została wprowadzona.

Mówiąc o tym, że państwo i regulacje to jedno, a ludzie to drugie, Paweł Redzynia wspomniał wizytę sprzed kilku lat w poradni psychologiczno-pedagogicznej. - Po przejściu kwalifikacji naszej córki panie orzekły, że nie mogą nam wydać oświadczenia o potrzebie kształtowania specjalnego. Niby się nie łapie w normie, ale jest troszkę powyżej minimalnego progu. Zapytałem je, czy moja córka kiedykolwiek będzie mogła sama funkcjonować. Nastąpiła cisza i dopiero wtedy otrzymaliśmy ten dokument – mówił gość Radia Łódź.

Paweł Redzynia odniósł się także do spraw związanych z edukacją. - Nam na razie się udaje, jeśli chodzi o edukację, trafiliśmy na fajne przedszkole, od przyszłego roku córka będzie chodziła do szkoły prywatnej do klasy terapeutycznej. Jednak wielu rodziców dzieci niepełnosprawnych ma problemy. Edukacja i integracja jest powierzchowna, dzieci są trochę z boku – zaznaczył gość Radia Łódź.

Minister Paweł Wdówik, pełnomocnik rządu ds. osób niepełnosprawnych, wyjaśniał podczas konferencji prasowej, że rząd chce, aby obowiązywała edukacja włączającą, czyli aby dziecko z niepełnosprawnością mogło uczyć się tam, gdzie mieszka, i aby była to nauka na najwyższym poziomie. Paweł Redzynia powiedział, że rozumie to przede wszystkim jako akceptowalność – przez środowisko i pozostałe dzieci. I jako zapewnienie radości z tego, że dziecko chodzi do szkoły.

Adam Zawisny, specjalista ds. polityki społecznej, wiceprezes Instytutu Niezależnego Życia, ekspert Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, zwrócił uwagę na to, że sytuacja finansowa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów, i to, że potrzebują wsparcia, to tylko jeden z elementów. - Niepełnosprawność powoduje to, że i te osoby i ich rodziny są w gorszej sytuacji finansowej. To udowodnione, to fakt. Ale to tylko jeden z elementów. To także kwestia łączenia pracy z pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego. To zostało zapisane w strategii i mamy nadzieję, że to wejdzie w życie. To ma duży wpływ na sytuację rodzin.

Adam Zawisny wspomniał np. o tzw. pułapce rentowej. - W tym momencie działa to tak, że jeśli osoby będące na rencie socjalnej przekroczą choćby o złotówkę swoje wynagrodzenie, to tracą całą rentę. To absurd funkcjonujący od wielu lat. Mam nadzieję, że uda się go zlikwidować. Cieszę się, że strategia nie skupia się tylko na jednym obszarze typu praca czy edukacja, ale jest zgodna z konwencją ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami – dokumentem, który Polska taryfikowała w 2012 roku. Celem jakiejkolwiek strategii państwa powinno być to, żeby osoby z niepełnosprawnościami miały możliwość niezależnego życia. To nie oznacza, że to jest życie w pełni samodzielne. To oznacza, że osoba potrzebuje wsparcia ileś godzin w ciągu dnia, czasem 24 godz na dobę, że rodziny tych osób też potrzebują wsparcia w zakresie edukacji, dowozu, transportu, dostępu do usług publicznych – wyjaśniał Adam Zawisny. - Ucieszyłem się, że ZUS udostępnił możliwość łączenia się przez tłumacza języka migowego w ramach e-wizyt. To jest jeden z takich elementów – dostępność. Nie ma jednego takiego kluczowego elementu dotyczącego osób z niepełnosprawnościami, ponieważ takie osoby funkcjonują tak jak każdy inny obywatel, potrzebują podobnych rzeczy, ale dostęp ten przez lata był ograniczony. To się poprawia, chcielibyśmy pewnie, żeby poprawiało się szybciej. Mam nadzieję, że w strategii zostało zapisane ponad 130 działań, że ten rozwój będzie harmonijny, że te różne sfery, od niezależnego życia, przez dostęp do usług zdrowotnych, edukację, problemy i bariery na rynku pracy, kończąc na budowaniu świadomości i to czego się często nie zauważa, koordynacji i łączenia tego, żeby państwo, czyli administracja wiedziało co robi i miała konkretny plan działania. Mam nadzieję, że ta strategia, a to pierwsza taka polska strategia dotycząca osób z niepełnosprawnościami, będzie takim drogowskazem, co i kiedy trzeba zrobić, jakie są wskaźniki i co trzeba zrealizować.

Jako krok w dobrym kierunku strategię ocenił także Paweł Redzynia. - Mam nadzieję, że to nie jest pusty dokument. We własnej grupie rodziców stworzyliśmy listę postulatów i one pokrywają się z tą strategią. Pytanie, kiedy to zostanie wdrożone. Jest wiele działań, które można prowadzić od ręki.

Magdalena Majewska, dziennikarka, która tą tematyką zajmuje się od lat strategię ocenia bardzo dobrze. - Chciałabym, aby niepełnosprawni byli obok mnie, na tyle, ile mogą. Wiadomo, są takie osoby, które mogą się włączyć w aktywne życie, ale są tacy, którzy wymagają opieki całodobowej.

Adrian Furman jest osobą niepełnosprawną, jeździ na wózku, ale prowadzi także firmę, która działa na rynku międzynarodowym. - Zajmuję się biznesem od 10 lat. Jako osoba z niepełnosprawnością mogą powiedzieć, że naszą aktywność na rynku biznesowym osiągnęliśmy gigantycznym wysiłkiem. Nie ustawą, tylko kompetencjami. Wygraliśmy z firmami, które mają tzw. osoby pełnosprawne. Za każdym razem, kiedy wstaję rano, to myślę, co mogę dziś zrobić więcej, szybciej. A wieczorem mam pretensje, że mogłem jeszcze przecież dołożyć dwie lub trzy cegiełki, o których zapomniałem. Taka postawa jest po stronie osób niepełnosprawnych i ona musi być pobudzona przez same osoby z niepełnosprawnościami. Tutaj moje doświadczenie i inny pogląd na sprawy buduje Polonia, czyli sposób myślenia, z którym mam do czynienia na co dzień. To, że taksówki w Nowym Jorku i Chicago są dostosowane dla nas, wynika z tego, że same osoby z niepełnosprawnościami wywalczyły to. Nie robiły to opiekunowie osób niepełnosprawnych, jak to było w przypadku Polski, tylko same osoby. To zajmie 20 lat. Ale ta walka przebiegła po stronie osób z niepełnosprawnościami. I ta aktywność musi być pobudzona po stronie tych osób. Jak byłem studentem 13 lat temu, to byłem sam na swojej uczelni. Dziś jest 10 – 20 osób. Dziś na dużych uczelniach typu Politechnika Łódzka potrafi studiować po 100, czy 200 takich osób.

Adrian Furman opowiedział też, jak wygląda definicja osoby niepełnosprawnej w krajach anglosaskich. - Tam definicja jest prosta: albo ktoś jest osobą niepełnosprawną, albo nie jest. Jest proste pytanie: czy ta osoba jest osobą, która cechuje się brakiem samodzielnej egzystencji. Jeśli tak, to jest osobą niepełnosprawną. Jeśli nie jest, ale ma jakąś chorobę, to po prostu ma chorobę, którą trzeba leczyć – wyjaśnił.

Adam Zawisny zwrócił z kolei uwagę na to, że ważne jest, iż sprawy osób z niepełnosprawnością koordynuje osoba z niepełnosprawnością. Mówił tu o ministrze Pawle Wdówiku, który jako osoba niewidoma, jest bardzo zaangażowany we wdrożenie strategii i zdeterminowany, aby wprowadzać zmiany. - Ta strategia ma ten plus, że jest związana z funduszami unijnymi, czyli jej realizacja jest warunkiem tego, żeby Polska w dalszym ciągu otrzymywała fundusze unijne.

W roku 2030 poziom aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami ma być na poziomie 45 procent, czyli trochę powyżej aktualnej średniej unijnej. - Powinniśmy mieć to osiągnięte ileś lat temu. Nadrabiamy zaległości z ostatnich kilkudziesięciu lat. Zarówno pod kątem tego, że wysyłamy osoby niepełnosprawne do domów pomocy społecznej, a nie dajemy im mieszkań wspomaganych i nie dajemy asystencji osobistej, jak i w kwestii zatrudnienia, nie dając im odpowiedniej możliwości zdobycia kwalifikacji. Musimy kierować się w stronę edukacji włączającej, ale tej dobrej, która jest dostosowana do indywidualnych potrzeb i oparta na tym, jak rodzice i uczniowie widzą ich potrzeby. Ta historia z początku programu o tym, że ktoś z poradni psychologiczno-pedagogicznej nie chciał dać orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dziecka z Zespołem Downa, to jest szokujące – dodał Adam Zawisny. A polski system orzekania o niepełnosprawności określił, jako straszną zaszłość.

Odniósł się także do Ustawy o dostępności. - Ktoś może powiedzieć, że to jest jakaś ustawa. Ale to zmienia powoli świadomość, która wymaga, że osoba z niepełnosprawnością musi dostać formę komunikacji taką, jak ma każdy inny obywatel. Idziemy do przodu, obiektywnie ustawa ta jest czymś, co Polska powinna się chwalić.

Według danych z Elektronicznego Krajowego Systemu Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności, na koniec 2019 r. liczba osób z niepełnosprawnością (prawomocne orzeczenie lub wyroki sądu) wynosiła ponad 4 mln osób, a liczba dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności – blisko 300 tys.

Koronawirus - co musisz wiedzieć?

ZDJĘCIA, NAGRANIA WIDEO, WIĘCEJ INFORMACJI Z ŁODZI I REGIONU 
ZNAJDZIESZ W DZIALE "WIADOMOŚCI". KLIKNIJ I DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ.

Uwaga! Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu (przeglądarce internetowej) można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Zgadzam się z polityką