Logo Radio Łódź

55. rocznica śmierci Jana Kowalewskiego

Mija 55. rocznica śmierci Jana Kowalewskiego - urodzonego w Łodzi kryptologa, który złamał sowieckie szyfry w czasie wojny z bolszewikami.

Dzięki wybitnym umiejętnościom Jana Kowalewskiego, polskie dowództwo mogło z wyprzedzeniem poznać plany przeciwnika - mówi prof. Grzegorz Nowik z Polskiej Akademii Nauk. - To było jak lustro ustawione za plecami Lenina, dzięki któremu można było znać karty, a także podglądać czy kolejnych Lenin kart nie wyjmuje spod stołu albo z rękawa. Wywiad radiowy i łamanie rosyjskiej korespondencji operacyjnej, wojskowej, dyplomatycznej i politycznej pozwalało na podejmowanie racjonalnych decyzji - mówi prof. Grzegorz Nowik.

Kowalewski podczas wojny 1920 roku wraz ze współpracownikami złamał ok. stu radzieckich szyfrów, które były zmieniane mniej więcej co 10 dni. O tym, że zajął się szyframi po części zdecydował przypadek - przypomina Sebastian Pilarski z Instytutu Pamięci Narodowej. - Jeden z jego kolegów, który musiał udać się na urlop, poprosił Jana Kowalskiego o zastępstwo podczas służby. A ta służba polegała na czytaniu przejmowanej korespondencji radiowej w różnych językach - wyjaśnia Sebastian Pilarski.

W Łodzi, przy Piotrkowskiej 132, gdzie Jan Kowalewski mieszkał z rodziną, wisi tablica poświęcona jego pamięci. 

Informacje polskiego radiowywiadu, zorganizowanego przez Kowalewskiego, miały podczas Bitwy Warszawskiej w sierpniu 1920 roku rozstrzygający wpływ na decyzje strategiczne polskiego sztabu, i w konsekwencji na rozmiar zwycięstwa nad Armią Czerwoną. - To właśnie dzięki jego działalności ta bitwa mogła być wygrana. Prawdopodobnie Kowalewski, nawet w czasie tej bitwy, nie wystrzelił ani jednej kuli, a mimo to tak silnie wpłynął na zwycięstwo - mówił w rozmowie z Radiem Łódź historyk Sebastian Adamkiewicz z Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi.

Czytaj także: Powstaje słuchowisko o kryptologu - bohaterze Bitwy Warszawskiej [ZDJĘCIA]

Z okazji setnej rocznicy Bitwy Warszawskiej Senat ogłosił 2020 rokiem Jana Kowalewskiego. a we wrześniu tego roku kryptolog został pośmiertnie mianowany na stopień generała brygady.

na podst. IAR

Koronawirus - co musisz wiedzieć?

ZDJĘCIA, NAGRANIA WIDEO, WIĘCEJ INFORMACJI Z ŁODZI I REGIONU 
ZNAJDZIESZ W DZIALE "WIADOMOŚCI". KLIKNIJ I DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ.

Uwaga! Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu (przeglądarce internetowej) można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Zgadzam się z polityką