Logo Radio Łódź

IX edycja akcji społecznej „Zapal znicz pamięci". Dziś finał [ZDJĘCIA]

Celem akcji jest przywrócenie pamięci bohaterów, którzy zginęli w publicznych egzekucjach, więzieniach, obozach na zachodnich kresach II Rzeczypospolitej za uparte podtrzymywanie polskości, za aktywność społeczną, za patriotyzm.

(Fot. Agata Zielińska)

W niedzielę 22 października w południe przywołaj bohaterów z dawnych ziem wcielonych do III Rzeszy. Przypomnij ich zasługi. Zapal znicz w miejscach, gdzie ginęli oraz prześlij zdjęcie na stronę internetową na adres: znicz@dzieje.pl oraz znicz@radiopoznan.fm

W Łodzi będzie można wspólnie zapalić znicze przy mogile przedstawicieli łódzkiej inteligencji, zamordowanych jesienią 1939 r., znajdującej się na cmentarzu komunalnym na Dołach przy ul. Smutnej.

Bohaterem tegorocznej akcji jest w Łodzi Władysław Krzemiński (1901–1939), od urodzenia związany z Łodzią. W marcu 1919 r. został zatrudniony jako urzędnik w łódzkim magistracie. Od 1920 r. w szeregach Wojska Polskiego, walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Po demobilizacji powrócił do pracy w administracji miejskiej i zajął się sprawami finansowymi oraz podatkowymi. W 1930 r. mianowany został etatowym urzędnikiem Wydziału Podatkowego Zarządu Miasta Łodzi na stanowisku sekwestora. Od 1927 r. był sekretarzem I. Gniazda Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół" w Łodzi i delegatem do władz regionalnych organizacji. W 1930 r. poślubił Janiną Wojciechowską, dwa lata później małżonkowie przeprowadzili się do nowoczesnego osiedla im. Montwiłła Mireckiego na Polesiu Konstantynowskim w Łodzi. Do wybuchu wojny wychowywali dwójkę dzieci: Annę (po mężu Cieślak) i Tadeusza.

Zatrzymanie Krzemińskiego nastąpiło 8 lub 9 listopada 1939 r. w pracy i dokonali tego funkcjonariusze gestapo, którzy początkowo przewieźli go do swojej siedziby w pożydowskiej szkole przy al. Anstadta 7. Stamtąd prawdopodobnie trafił do nowo powstałego obozu przejściowego w fabryce Michała Glazera na Radogoszczu przy ul. Krakowskiej 55 (ob. ul. Liściasta 17) w Łodzi. Stąd 12 listopada 1939 r. został wywieziony na miejsce straceń na poligonie wojskowym Łódź-Brus.

Wiosną 2008 r. podczas prac archeologicznych na byłym poligonie wojskowym Łódź-Brus natrafiono na szczątki ofiar Intelligenzaktion i w jednym z dołów ekshumowano czterdzieści szkieletów męskich, z których zidentyfikowano jedynie pięć osób. Wśród nich były szczątki Krzemińskiego, którego syn zidentyfikował po obrączce z inicjałami J.K. 10/VIII 1930 r. Przy szkielecie znaleziono również skórzany portfel z herbem Łodzi i inicjałami K.W.

(Fot. IPN)

LISTA MIEJSC KAŹNI w województwie łódzkim:


Łódź

- Cmentarz komunalny Doły – mogiła ofiar ekshumowanych na terenie poligonu Brus
zamordowanych w listopadzie 1939 r.,
- Fabryka Glazera przy ul. Liściastej 17 – obóz przejściowy dla osób aresztowanych
przez gestapo w ramach Inteligenzaktion,
- Gmach XII LO przy ul. Anstadta 7 – w czasie wojny siedziba gestapo,
- Szpital w Kochanówce im. J. Babińskiego przy ul. Aleksandrowskiej 159 – miejsce
kaźni ok. 1500 osób niepełnosprawnych w ramach akcji T4 zamordowanych 13-28
marca 1940 r.

Powiat łódzki wschodni
Brzeziny, w dniach 6-8 września zamordowano ok. 150 osób podczas bombardowania
miasta.

Powiat pajęczański

Działoszyn, cmentarz przy ul. Cmentarnej – pomnik pamięci poległych we wrześniu
1939 r., podczas bombardowania pierwszego dnia wojny zamordowano ok. 230 osób.

Powiat sieradzki

Sieradz, cmentarz żydowski przy ul. Zakładników – 14 listopada 1939 r. na cmentarzu
Niemcy zamordowali 20 osób,

Sieradz, ul. Wodna – 15 września 1939 r. Niemcy rozstrzelali przy jednym z budynków
ok. 10 osób,

Sieradz, Zakład Karny przy ul. Orzechowej 5 – obóz przejściowy dla osób
aresztowanych w regionie jesienią 1939 r.,

Warta, szpital Psychiatryczny przy ul. Sieradzkiej 3 – w ramach akcji T4 w dniach 2-4
kwietnia 1940 r. ze szpitala wywieziono i zamordowano ok. 580 pacjentów,

Złoczew, w dniach 3-4 września 1939 r. niemieccy żołnierze spalili miasto i
zamordowali ok. 200 osób.

Powiat wieluński

Borowiec, pomnik ok. 20 żołnierzy 72. Pułku Piechoty zamordowanych 1 września
1939 r.,

Wieluń, pomnik w miejscu dawnego szpitala Wszystkich Świętych przy ul.
Piłsudskiego – podczas bombardowania miasta 1 września 1939 r. zamordowano ok.
600-1200 osób.

Powiat zgierski

Lućmierz-Las – mogiła ofiar Inteligenzaktion zamordowanych jesienią 1939 r., ok. 500
ofiar

(Fot. Agata Zielińska)

Od pierwszego dnia agresji niemieckiej w 1939 roku terror i egzekucje były codziennym doświadczeniem Polaków w Wielkopolsce, na Pomorzu, Kujawach, Śląsku i ziemi łódzkiej. Niemcy wprowadzili tu znacznie większe represje niż na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Tylko do końca 1939 r. na Kresach zachodnich Rzeczypospolitej zamordowali 40 tys. osób, przedstawicieli polskich elit, a głód, terror i eksterminacja stały się przez kolejne lata codziennym doświadczeniem mieszkańców tych ziem.

W tym roku przypominane są obozy koncentracyjne, m.in. KL Mauthausen-Gusen, KL Stutthof, KL Auschwitz, w których w ramach „akcji prewencyjnej" w latach 1939-1940 osadzono przedstawicieli polskiej inteligencji, a tysiące z nich straciło życie. 

×
W dniach 12-18 listopada po Łodzi jeździ autobus z ciepłymi posiłkami, odzieżą i wsparciem dla najbardziej potrzebujących. To akcja, która ma przygotować do Światowego Dnia Ubogich | Policja poszukuje sprawców spalenia flagi Unii Europejskiej, do czego doszło w trakcie wczorajszych warszawskich uroczystości 100. rocznicy odzyskania niepodległości. Komendant Stołeczny Policji wyznaczył nagrodę w wysokości 5 tysięcy złotych osobie, która przyczyni się do wskazania winnych. W Marszu wzięło udział 250 tys. osób | Nagroda "Serce Łodzi" trafiła do przedstawicieli łódzkich wspólnot wyznaniowych: katolickiej, ewangelickiej i żydowskiej. "Serce Łodzi" to wyróżnienie za zasługi na rzecz miasta | Policja z Tomaszowa Mazowieckiego potwierdziła Radiu Łódź, że ekipy poszukiwawcze straży pożarnej i policji znalazły ciało jednego z wędkarzy poszukiwanych od wczoraj nad Zalewem Sulejowskim
Uwaga! Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu (przeglądarce internetowej) można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Zgadzam się z polityką