Logo Radio Łódź

Piłsudski - Festiwal. Na 150-lecie urodzin Marszałka

Festiwal poświęcony Józefowi Piłsudskiemu ma trafić do szerokiego grona odbiorców, dlatego obok paneli dyskusyjnych, znajdzie się też miejsce na gry, koncerty, konkursy oraz pokazy filmowe. Wydarzenie jest wspólnym przedsięwzięciem Domu Literatury oraz Muzeum Tradycji Niepodległościowych.

(Fot. Dom Literatury)

- Rocznica urodzin Piłsudskiego, przypadająca 5 grudnia, to tylko pretekst do przybliżenia postaci marszałka - wyjaśnia historyk dr Mikołaj Mirowski z Domu Literatury w Łodzi. - Podczas festiwalu odbywać się będą panele dyskusyjne, z analizą biografii marszałka; będą też wydarzenia związane z pop-kulturą, m.in. koncert i gra miejska, będzie też przypomniany serial Andrzeja Trzosa Rastawieckiego "Marszałek Piłsudski". Aby zachęcić do zgłębiania biografii marszałka zorganizowane zostaną także konkursy - plastyczny i komiksowy. W wersji komiksowej Józef Piłsudski może nawet stać się superbohaterem - mówi doktor Mirowski. 

Posłuchaj rozmowy z dr Mikołajem Mirowskim:

Wydarzenia będą się odbywać w Domu Literatury oraz Muzeum Tradycji Niepodległościowych.

Pierwszym wydarzeniem w ramach „Festiwalu Piłsudskiego” jest panel dyskusyjny pt. „A kolor jego jest czerwony…” – Piłsudski a socjalizm. Debata odbędzie się w czwartek, 7 września o godz. 18 w Domu Literatury w Łodzi, ul. Roosevelta 17. 


W roku 1892 w Paryżu, a rok później w Warszawie, powstała Polska Partia Socjalistyczna. Józef Piłsudski, który właśnie wrócił z zesłania (gdzie przebywał za udziału w spisku na życie cara), wstąpił w szeregi jej litewskiego oddziału i w 1894 roku został członkiem Centralnego Komitetu Robotniczego oraz redaktorem naczelnym pisma „Robotnik”. Po wybuchu rewolucji 1905 roku Piłsudski założył Organizację Spiskowo-Bojową, a następnie Organizację Bojową PPS do walki z zaborcą oraz ochrony licznych wówczas demonstracji robotniczych. Organizacja Bojowa PPS przeprowadzała klasyczne akcje terrorystyczne, między innymi zabijała carskich dygnitarzy i napadała na kasy powiatowe oraz pociągi przewożące pieniądze. W listopadzie 1906 roku w Wiedniu doszło do rozłamu w PPS, a Piłsudski stanął na czele PPS – Frakcji Rewolucyjnej, do której przeszła większość członków Organizacji Bojowej. Jaki był stosunek Piłsudskiego do socjalizmu? Jak ewoluowały jego poglądy? Jeszcze w 1903 roku mówił on, że „socjalista w Polsce dążyć musi do niepodległości kraju, a niepodległość jest znamiennym warunkiem zwycięstwa socjalizmu w Polsce.” Dlaczego więc ostatecznie wysiadł z czerwonego tramwaju na przystanku „Niepodległość”? A może Piłsudski do końca nie przestał być socjalistą?

Goście: prof. Andrzej Friszke (historyk, Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk), prof. Paweł Samuś (historyk, Katedra Historii Polski Najnowszej UŁ), Roman Kurkiewicz (dziennikarz i publicysta, były redaktor naczelny „Przekroju”)
Prowadzenie: dr Mikołaj Mirowski (historyk, publicysta, Dom Literatury w Łodzi, współpracownik Muzeum Tradycji Niepodległościowych)

(Fot. Robert Zwoliński)

WYDARZENIA:

– Cykl debat „Piłsudski (nie)znany”

Odbędzie się osiem paneli dyskusyjnych poświęconych różnym aspektom działalności politycznej Józefa Piłsudskiego. Debaty poprzedzone zostaną pokazem kolejnych odcinków serialu z 2001 roku w reżyserii Andrzeja Trzos-Rastawieckiego „Marszałek Piłsudski”, które będą stanowić wprowadzenie do rozmów. W ramach cyklu dyskutować będziemy na następujące tematy:

  1. „A kolor jego jest czerwony…” – Piłsudski a socjalizm.
  2. Opatrzność czy geniusz? Spór o „cud na Wisłą”.
  3. Piłsudskiego przekleństwo peryferii – od międzymorza po politykę równowagi.
  4. Król duch na miarę czasów – literatura i poezja o Marszałku.
  5. Zamach majowy i stan wojenny, czyli wojna domowa po polsku.
  6. Spadkobiercy, czyli piłsudczycy bliżsi i dalsi.
  7. Polski superbohater – Piłsudski a popkultura.
  8. Piłsudski vs. Dmowski – wieczni rywale.

– Serial Andrzeja Trzos-Rastawieckiego „Marszałek Piłsudski”

Serial składa się z ośmiu blisko godzinnych odcinków. Wszystkie razem tworzą kronikę życia Marszałka od wczesnej młodości do śmierci. W celu podniesienia wiarygodności opowieści Piłsudskiego gra dwóch aktorów: młodego – Mariusz Bonaszewski, starego – Zbigniew Zapasiewicz. Film ma charakter paradokumentalny. Sceny zrealizowane współcześnie sąsiadują z autentycznymi materiałami archiwalnymi. Niektóre ujęcia z udziałem aktorów umyślnie nakręcono w ten sposób, że „naśladują” przedwojenne kroniki. Troska o zgodność z prawdą historyczną nie ominęła, rzecz jasna, plenerów. Zdjęcia do „Marszałka Piłsudskiego” powstawały więc w Warszawie (Belweder, Zachęta, Zamek Królewski, Cytadela), Krakowie, Wiedniu, Wilnie, a nawet na dalekiej i mroźnej Syberii. Serial ma formę rozbudowanej retrospekcji. Pewien dziennikarz (w tej roli Marek Kondrat) przeprowadza z sędziwym już marszałkiem obszerny wywiad. W czasie wielogodzinnej rozmowy Piłsudski wspomina swe życie i działalność polityczną.

– Gra miejska – „Łódzkie ścieżki Ziuka”

Uczestnicy gry będą mieli okazję prześledzić szlaki łódzkiego epizodu w życiu Józefa Piłsudskiego. Przybył on do Łodzi jesienią 1899 roku, a w nocy z 21 na 22 lutego 1900 roku został aresztowany i z mieszkania na ul. Wschodniej przetransportowany do więzienia na ul. Długiej (dzisiaj Gdańskiej). Punktami zwrotnymi gry miejskiej będą zatem: dom Piłsudskiego, Plac Wolności, skrzyżowanie Piotrkowskiej z Zieloną (dawny skład Tybera, skąd pochodził papier do druku wydanych przez Piłsudskiego w Łodzi numerów pisma „Robotnik”) oraz budynek dawnego więzienia na Gdańskiej (Długiej), obecnie mieszczący Muzeum Tradycji Niepodległościowych.

– Koncert „Pieśni dla niepodległości” w wykonaniu Zofii Kotkowskiej

W czasie spotkania zostanie zaprezentowany dorobek łódzkiej opozycji antykomunistycznej, od końca lat 60-tych do upadku systemu komunistycznego, opowiadany poprzez piosenki tamtych lat. Piosenki słuchane w salonach opozycyjnych, więzieniach, ośrodkach internowania lub na ulicy. Ulubione piosenki opozycji, działającej często w nawiązaniu i zgodnie z tradycją wielkiego poprzednika, konspirującego również w Łodzi, Józefa Piłsudskiego.

– Konkurs komiksowy „Józef Piłsudski”

Konkurs na komiks historyczny poruszający wybrany fragment biografii Józefa Piłsudskiego. Uczestnik konkursu może przysłać nieograniczoną liczbę prac komiksowych, każdorazowo stanowiącą zamkniętą całość, o maksymalnej objętości ośmiu plansz. Prace dopuszczone do konkursu eksponowane będą na wystawach konkursowych podczas XI Festiwalu Puls Literatury w Łodzi. Zostaną też pokazane w galeriach internetowych – na stronie Domu Literatury w Łodzi http://dom-literatury.pl/ oraz na portalu społecznościowym Facebook – na profilu festiwalu i Domu Literatury w Łodzi.

– Konkurs plastyczny „Odyseje Piłsudskiego”

Celem konkursu jest promocja postaci Józefa Piłsudskiego. Na konkurs można przesyłać prace nawiązujące w sposób bezpośredni lub pośredni do postaci Józefa Piłsudskiego, jego działań, a także znanego mu tła polityczno-historycznego.  Konkurs jest otwarty. Mogą w nim wziąć udział osoby, które nie ukończyły 18 lat – uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Na podstawie werdyktu Jury wyłonione zostaną najlepsze prace, które wezmą udział w pokonkursowej wystawie.

Terminy wydarzeń będą ustalane na bieżąco.

Projekt dofinansowano ze środków Muzeum Historii Polski w ramach programu „Patriotyzm Jutra”

Uwaga! Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu (przeglądarce internetowej) można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Zgadzam się z polityką