Logo Radio Łódź

Tribute to Leonard [PISZĘ, WIĘC JESTEM – JOANNA SIKORZANKA]

Gdy świat obiegła wiadomość o jego śmierci, w różnych zakątkach globu, spontanicznie, zbierały się grupy osób, by śpiewać Cohenowskie strofy. Szczególnie chwycił mnie za gardło widok pasażerów metra w Sydney, którzy nucili „Dance Me To the End of Love”, stojąc na ulicy ze swymi torbami i pakunkami, dziećmi i psami.

(Fot. Antonio Litterio CC BY-SA 3.0)

Dotańcz mnie do dzieci, które pragną począć się.
Przetańcz przez zasłony - pocałunek zerwał je – śpiewały młode kobiety,
Daj mi ujrzeć wdzięki twoje, gdy nie widzi nikt.
Daj mi poczuć w twoich ruchach babiloński ryt – wtórowali im dojrzali mężczyźni…

Leonard Cohen - dla jednych „bawidamek”, „smakosz używek” i „seryjny kochanek”. Dla mnie poeta jasności i mroku, miłości i śmierci. Ktoś niezmiernie ważny.
Milion świec płonie, wołając o pomoc
Która nie nadeszła, no bo ty chcesz mroku… - zwraca się do Boga w swym ostatnim utworze,
O Jasna Ty! O Mroczna Ty!
Któż zesłał Ciebie tu?
Ust dotyk Twych, raz jeden i
Na Boogie Street gnam znów – śpiewa, składając hołd ukochanej -
O miła ma, jak pamięć drży
Rozkoszy znanych nam:
Wodospad, rzeki, a w nich my -
Kąpiele nasze tam.
Olśniony klęcząc u twych stóp,
Osuszam wielbiąc je…
Pełne erotyzmu i seksualności sceny obcują w jego twórczości ze sferą sacrum, widoczną w biblijnych odniesieniach, jak choćby w słynnym „Alleluja”-
Akord ten podobno Dawid znał.
Gdy Dawid grał, Pan uciechę miał.
Lecz przecież to nie nuty cię rajcują.
A tak to brzmi:
Ciąg kwart i kwint -
W moll, dołem trucht, w Dur, górą sprint -
Stropiony król i jego Alleluja.

Twej wiary moc miała sprawdzić się.
Na dachu kąpać jej się chce.
Te wdzięki i ten księżyc cię zrujnują.
Podcięła,
Stołkiem w kuchni swej,
twój świetny tron,
Tak jak włosy twe,
I z twoich ust wyrwała Alleluja…
Utwór ten zdobył niespodziewanie popularność w kościele – zaczęto go wykonywać podczas ceremonii ślubnych, na YouTube oglądać można wersje śpiewane przez księży i nowożeńców, robią furorę. Dlaczego? Czyżby naprawdę wszyscy byli przekonani, że wersja Cohenowska pokrywa się z tą ludowo-kościelną – „więc chwalmy Pana głośno tak/ za miłość tę, za wielki dar / Śpiewajmy i wołajmy: Alleluja!”? Może więc warto przypomnieć oryginał -
Oszczędniej każesz imię brać.
- Skąd ja miałbym imię znać?
Lecz jeśli nawet - gdzie tu strata twoja?
Jest światła błysk
Na słowa dnie.
Nieważne, które doszło cię -
To święte, czy to zgięte, Alleluja…
Zwróćmy uwagę na to „zgięte Alleluja” / „broken Hallelujah” – tak ważne dla Cohena, człowieka, który w swej niedoskonałości i niepewności, zwątpieniu i rozdarciu szuka odpowiedzi na fundamentalne pytania -
Starałem się wykonać plan.
Nie czułem, więc dotykałem ran.
Nie łgałem - ja poważnie cię traktuję.
I chociaż wiem,
Że wyszło źle,
Przed Panem Pieśni stawię się
I jedno to zaśpiewam: Alleluja…

Niektórzy widzieli w nim „barda opozycji”, on sam dystansował się od politycznych deklaracji, co nie oznacza, iż nie poruszał w swych utworach ważnych spraw. I to nie tylko, gdy śpiewał francuską pieśń z czasów wojny “The Partisan” ze słynną frazą „Oh, the wind, the wind is blowing / through the graves the wind is blowing…” czy wówczas, gdy przekonywał „First we take Manhattan, then we take Berlin”. Podobne nuty odnajdziemy również w utworze “In My Secret Life”, który - nie wiedzieć czemu – uznany jest za typowo miłosną piosenkę, a to przecież w „Świecie moich rojeń” Cohen śpiewa –
Przeglądasz gazetę -
Płakać ci się chce.
Nikt nie dba o twoje życie
Albo śmierć.
A sprzedawca ma w ofercie
Czarno-białych racji plik.
Na szczęście to nie przejdzie
W świecie rojeń mych…

By docenić twórczość Leonarda Cohena, poety i muzyka, trzeba znać słowa, którymi się posługiwał. Z tego, w jaki sposób jest interpretowany wysnuć można wniosek, że tak naprawdę mało kto rozumie jego teksty, a jeśli, to pobieżnie, tymczasem ważna jest każda jego fraza, jej rytm, niedopowiedzenia. Mistrzostwo autora „Take This Waltz” widać dopiero w znakomitych przekładach, takich jak te, które przywołuję dziś, Tomasza Pawlika -
Och, jak pragnę cię, pragnę cię, pragnę,
Na fotelu, gdzie książka twa śpi.
W zagłębieniu znaczącym pąk lilii,
W sieni, w której nie kochał się nikt.
Na tym łóżku, gdzie pocił się księżyc,
w płaczu gorzkim od kroków przez piach.
Aj, aj aj aj
Weź ten walc, weź ten walc -
Jego kibić złamana jest, ach!
Podobnie jest z mrocznym „A Thousand Kisses Deep”-
I czasem, gdy się dłuży noc -
Żałosna ludzka ćma -
Szukamy sił, by razem dojść
Do pocałunków dna…
czy nasyconą erotyzmem „Lekką jak wiatr” -

I ukląkłem nad tą deltą -
Nad tą alfą i tą omegą,
Gdzie się rzeki dno roztapia w morskich dnach.
I jakby łaska spadła z niebios,
Na chwilę może jedną,
Odszedł ból, spocząć mógł
Serca ptak.

Miałam szczęście być na jego koncercie, gdy w lipcu 2103 roku przyjechał do Łodzi. Swój występ rozpoczął piosenką „Dance Me…” - słuchając jej zastanawiałam się, na ile prawdziwa jest opowieść o tym, że tworząc ją Leonard Cohen zainspirował się zdjęciem kwartetu smyczkowego grającego w Auschwitz niedaleko krematorium? W jednym z wywiadów mówił o śmierci i namiętności, o sile miłości zdolnej przetrwać wszystko -
Wtańcz mnie w swoje piękno, gdy ze skrzypiec bije żar.
Przetańcz przez panikę i bezpiecznie chwyć mnie w garść.
Wznieś oliwną mnie gałązką, gołębico ma.
Tańcz mnie do miłości dna…

×
50 mln zł zostanie przeznaczonych na rozwijanie zainteresowania przedmiotami informatycznymi i wyłanianie młodych talentów w ramach Centrum Mistrzostwa Informatycznego. Dziś przedstawiciele Politechniki Łódzkiej i minister cyfryzacji Marek Zagórski podpisali umowę w tej sprawie | Łódzka prokuratura nadzoruje policyjne postępowanie dotyczące napadów na ratowników medycznych, do których doszło 10 grudnia | Jeśli kontrola w łódzkich Domach Pomocy Społecznej wykaże nieprawidłowości dojdzie do zmian personalnych - zapowiedział na antenie Radia Łódź Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi Piotr Rydzewski. Urząd Miasta wszczął kontrolę po informacjach do których dotarło Radio Łódź, a które wskazywały na to, że jednym z DPS-ów, w nocy 80 pensjonariuszami opiekowała się zaledwie jedna osoba | Trwają przygotowania "Wigilii dla samotnych" W łódzkiej hali Expo przygotowanych będzie ponad tysiąc miejsc, dla osób, które nie mają z kim spędzić Świąt. Łódzka "Wigilia dla samotnych" zaczyna się 24 grudnia o 14:00 | 39 mieszkańców województwa łódzkiego otrzymało przyznane przez premiera Mateusza Morawieckiego wyróżnienia dla zasłużonych w walce o odzyskanie niepodległości. Wśród odznaczonych są m.in. naukowcy, artyści, działacze opozycji antykomunistycznej oraz duchowni | W Urzędzie Wojewódzkim odznaczono dziś okolicznościowymi medalami zasłużonych w walce o odzyskanie przez Polskę niepodległości. Odznaki przyznane zostały przez premiera Mateusza Morawieckiego
Uwaga! Nasze strony wykorzystują pliki cookies. Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach statystycznych i reklamowych. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu (przeglądarce internetowej) można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Zgadzam się z polityką